دیکشنری فرهنگ جدید فارسی به فرانسه (دو جلدی) (اثر معلم) ( امیرکبیر)

بیش از دو هزار اصطلاح رایج زبان فرانسه با معادل‌های فارسی آن‌ ها  فرهنگ فارسی به فرانسه دکتر مرتضی معلم را نیز میتوان از جمله کاملترین فرهنگهای فارسی به فرانسه دانست که تاکنون منتشر شده، که در واقع دکتر مرتضی معلم تمام عمر خود را در تکاپوی نوشتن این فرهنگ بود و سی سال به طور مداوم روی این کتاب زحمت کشید، این کتاب مورد تائید همه اساتید و شرقشناسانی است که در کشورهای مختلف با زبان فارسی و فرانسه سروکار دارند و همچنین در سالهای اخیر مورد توجه مترجمین و دانشجویان و نویسندگان ایرانی قرار گرفته است. چاپ اول فرهنگ فارسی- فرانسه دکتر معلم در سال 1349 منتشر شد.    دکتر مرتضی معلم در یک خانواده روحانی کلیمی متولد شد و تحصیلات ابتدایی خود را در مدارس سنتی کلیمیان و در مدرسه اتحاد تهران ادامه داد، تحصیلات متوسطه خود را در سال 1290 هجری شمسی در مدرسه سنلوئی آغاز کرد و در همین مرحله به زبان فرانسه آشنایی بیشتری پیدا کرد. دکتر معلم مدتها در مدارس تهران زبان فرانسه تدریس میکرد و در همین مرحله بود که اشتیاق فراوان برای تدوین فرهنگ واژهها و اصطلاحات از زبان فارسی به زبان فرانسه در او پیدا شد و با جدیت کامل این شوق را دنبال نمود و از همان موقع شروع به جمعآوری لغات و معانی و واژههای مختلف زبان فارسی و معادل آن به زبان فرانسه نمود.    دکتر مرتضی معلم در سال 1298 وارد دانشکده طب شد و در سال 1302 از دانشکده و یا مدرسه طب فارغالتحصیل شد و به کار طبابت پرداخت و به استخدام وزارت بهداری درآمد. تا سال 1306 سمت «رئیس صحیه بلاد شرق» بود و پس از آن تا سال 1311 «رئیس قرنطینه «رز غربی ایران (قصر شیرین)» بود و در این پستها به خدمتگزاری مشغول شد و در مقام یک طبیب دلسوز و متعهد به مردم میهن خود خدمت نمود و پس از آن نیز در تهران و سایر شهرها به خدمت پزشکی اشتغال داشت ولی در تمام این مدت یک لحظه از تدوین فرهنگ فارسی به فرانسه غفلت نمیکرد. در سال 1334 از خدمت دولت در وزارت بهداری بازنشسته شد و میتوان گفت از این تاریخ تا هنگام وفات در مرداد ماه 1358 تمام نیرو و توان و وقت خود را به نوشتن این فرهنگ اختصاص داد.  دکتر مرتضی معلم در نوشتن فرهنگ فارسی به فرانسه از شیوه «فیشنویسی» استفاده میکرد و انتخاب همین شیوه به او امکان میداد تا در هر فرصتی هر واژه و اصطلاحی را تکمیل نماید و بر آن اضافه و یا از آن کسر کند، دکتر معلم در سالهای آخر عمر خود با وجود کهولت و ناتوانی جسمی کار تصحیح فرهنگ را خود شخصاً به عهده گرفت و با علاقه و پشتکار در چاپخانه حاضر میشد و یک یک موارد را خود کنترل و صحیح مینمود.