
جانهای معذب اثر نویسندۀ برندۀ نوبل، بیورنستیرن بیورنستون که در دوران بلوغ فکریاش به نگارش در آمده یکسر به سیر تطور شخصیت «آرن» میپردازد که با میانجی ترانه و ترانهسرایی به مصاف دوران پرالتهاب تاریخ خویش میرود. در پس زمینۀ تکامل شخصیت آرن و پختگی هنریاش نسبت هنر و سیاست و نیز نسبت هنر و کلیسا در رمان مطرح است. ترانه و اشعار آرن گذشته از آنکه زمانهاش را برجسته میسازد، از مرحلهای به بعد خود موجب تشویش و درگیری با روزگارش میشود. نویسنده در این رمان از اتفاقات تاریخی و اجتماعی اواخر قرن نوزدهم بسیار الهام گرفته است. او که از دوستان ویکتور هوگو به شمار میآمد، در آستانۀ قضیۀ دریفوس و بحران ناشی از آن در کنار امیل زولا میایستد و به دفاع از او برمیخیزد. این روحیه در جانهای معذب بهصورتهای متفاوت و متنوعی بروز یافته است. شخصیت آرن در نهایت پیچیدگی روحیات و رفتارهایش به سادگی بیان میشود. جنبۀ جذابتر رمان نحوۀ آشنایی او با کتاب و دنیای جادویی ادبیات است. به واقع از یک منظر رمان دربارۀ تأثیری است که ادبیات بر زندگی به ظاهر معمولی آدمی میگذارد.